Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, internetten satış yapan bir sitenin görünmeyen düzenine bakar: paylaşılan bağlantılara eklenen izleme kodları, arama sonucunda çıkan fiyat ve stok bilgisi, tanıtım videosunun durduğu yer ve yıllar içinde üst üste binen yönlendirmeler.
Teknik SEO Paylaşılan Bağlantıların Sonuna Eklenen İzleme Kodlarının Aynı Sayfayı Çoğaltmasını Nasıl Önler?
Isparta merkezde gül suyu üreten bir işletme, aynı ürün sayfasını dört yerden duyurur: e-posta bülteninde, iki sosyal medya hesabında ve bir reklamda. Her biri adresin sonuna kendi harf dizisini ekler. Ay bittiğinde sitenin ziyaret dökümünde tek sayfa beş ayrı satır olarak görünür: dördü ekli, biri yalın. Teknik SEO, bu beş satırın tek sayfa olduğunu hem arama motoruna hem dökümü okuyana anlatır.
Bu harf dizisine izleme eki diyelim: adresin sonuna, bir soru işaretinden sonra yazılan ve ziyaretçinin hangi kapıdan geldiğini söyleyen kısa not. Bülten aracı kendi ekini koyar, reklam sistemi kendininkini; kimi sosyal ağ da paylaşılan bağlantıya kendiliğinden bir dizi iliştirir. Açılan sayfa hep aynıdır: aynı şişe, aynı fiyat, aynı yazı. Değişen yalnızca adres çubuğundaki satırdır; o da her kaynakta başka biter.
Arama motoru için adres, sayfanın kimliğidir; sonu başka biten adres, ilke olarak başka bir sayfadır. Arama motorları yaygın izleme eklerini çoğu zaman tanır ve ekli adresleri tek sayfada toplar. Yine de bu adresler, sayfaları gezen yazılımlarınca ayrı ayrı ziyaret edilebilir; seyrek de olsa sonuçlarda sayfanın ekli hâli görünebilir. Sitenize ayrılan gezme vaktinin bir bölümü de aynı şişeyi yeniden okumaya gider.
Önlem sayfanın kendi kodundadır. Her sayfa, ziyaretçinin görmediği bir satırda tek gerçek adresini bildirir: “Hangi ekle açılırsam açılayım, asıl adresim budur.” Arama motoru bu notu buyruk gibi değil, güçlü bir işaret gibi okur ve genellikle uyar. Notun doğru yazılması gerekir: ekli adreste açılan sayfa yalın adresi göstermeli, kendi ekli hâlini asıl diye tanıtmamalıdır. Kimi site yazılımı bunu kendiliğinden doğru yapar, kimi yapmaz.
İkinci kural sitenin içiyle ilgilidir: menüdeki, anasayfadaki ve ürün listesindeki bağlantılar hiçbir zaman ek taşımaz. İçeride kullanılan ek kopyaları çoğaltır, ziyaretçinin nereden geldiği bilgisini de örtebilir. Dışarıda paylaşılan bağlantı da kısa tutulabilir: ek, kaynağını bilmek istediğiniz bültende ve reklamda kalır; elden ele dolaşacak mesaja sayfanın yalın adresi yazılır. Ekli satırları dökümde tek sayfada toplayan ayar da ziyaret sayan araçların çoğunda bulunur.
Arama motorunun bir ürünün hangi adreslerini bildiği tahminle bulunmaz. Google, sitenin kendisine ait olduğunu gösteren herkese bedelsiz bir rapor ekranı açar; adres oraya yazılınca hangisinin asıl sayıldığı görünür. Teknik SEO işine imbikle başlarız. İmbiği gül yağı çıkaranlar bilir: kazana yaprak dolar, su ısınır; aranan öz yukarı çıkar ve damla damla ayrılır, kalanı dibe oturur. Siteniz imbikten dışarıdan geçer; ücret alınmaz, şifre sorulmaz.
Arama Sonucunda Ürününüzün Yanında Çıkan Fiyat ve “Stokta” Bilgisi Sitedekiyle Aynı mı?
Lavanta ürünleri satan bir dükkân, pazartesi sabahı kurutulmuş lavanta demetinin fiyatını indirir. Perşembe günü bir müşteri dükkânın adını aratır; sonuçta demetin yanında hâlâ eski fiyat durur. Aynı listede, geçen hafta biten lavanta yastığının altında “stokta” yazar. Müşteri yastığa dokunur ve sayfada “tükendi” yazısını bulur. Sitede yanlış tek satır yoktur; yanlış olan, arama sonucunun sitenin birkaç gün önceki hâlini anlatmasıdır.
Sonuçtaki bu küçük bilgiler iki yoldan gelir. Birincisi sayfanın kodunda, ziyaretçinin görmediği yerde duran kısa bir nottur; fiyatı, stok durumunu ve varsa yorum yıldızlarını arama motorunun anlayacağı biçimde yazar. İkincisi ürün listesidir: kimi satıcı bütün ürünlerini fiyatlarıyla birlikte tek dosya hâlinde arama motoruna gönderir. İki yol birlikte de kullanılabilir. Uyumsuzluk, bu kaynaklardan biri sayfanın gerisinde kaldığında doğar.
En sık görülen neden, elle yazılmış nottur. Fiyat yönetim ekranından değiştirilir, sayfada yenisi görünür; koddaki not ise bir zamanlar elle girilmiştir ve kimsenin aklına gelmez. Kimi sitede indirimli fiyat ekranda, indirimsiz fiyat notta kalır. Ürün listesi günde bir kez gönderiliyorsa sabah yapılan değişiklik ertesi güne kadar yola çıkmaz. Bir de arama motorunun kendi gecikmesi vardır: sayfayı yeniden okuyana dek eskisini gösterir.
Bunun bedeli yanlış bir rakamdan büyüktür. Düşük fiyatı görüp gelen, sayfada yükseğini bulursa kandırıldığını düşünür; “stokta” yazısına güvenen eli boş döner. Arama motorları da sayfada görünen ile kendilerine bildirilenin birbirini tutmasını bekler. Tutmadığını gördüklerinde fiyatı ve stok bilgisini göstermeyi bırakabilirler; ürün listesi gönderiliyorsa o ürün listeden çıkarılabilir. Bunu ne zaman, hangi ölçüyle yapacaklarını dışarıdan kimse bilemez.
Çare tek kaynaktır. Koddaki not elle yazılmaz; ekrandaki fiyatı gösteren kayıttan kendiliğinden üretilir. Fiyat değiştiğinde ikisi aynı anda değişir. Ürün bittiğinde “tükendi” hem sayfada hem notta yer alır; biri unutulmaz, çünkü ikisi de tek yerden beslenir. Sayfada yazmayan hiçbir şey nota konmaz: görünmeyen bir indirim ya da kimsenin okuyamadığı yorumlardan türetilmiş yıldızlar. Arama motoruna giden ürün listesi de aynı kayıttan çıkar.
Arama motorunun ne okuduğu görülebilir: herkese açık, parasız deneme sayfalarına ürünün adresi yazılır; motorun o sayfadan aldığı fiyat ve stok durumu satır satır çıkar. Düzeltmeden sonra sabır gerekir; sonuçlar kendi sırasıyla yenilenir. Teknik SEO imbiğinde böyle bir uyumsuzluk bir tortudur: dibe çökmüş kalıntı. Yanına üç not konur: çöktüğü yer, müşterinin önünde bulandırdığı şey ve arıtılacağı ayın listesi.
Tanıtım Videosunu Kendi Sunucunuza Yüklemek Sitenin Açılışını Nasıl Etkiler?
Eğirdir’de göl kıyısındaki bir pansiyon, havadan çekilmiş iki dakikalık tanıtım filmini anasayfasının en üstüne koyar. Dosya, fotoğraflar gibi doğrudan siteye yüklenmiştir. Yola çıkmadan önce telefonundan, mobil internetle bakan bir misafir adayı sayfanın açılmasını bekler; film arkada inerken aylık internet paketi de erir. Oda fiyatını göremeden vazgeçer. Film güzeldir; sorun, dosyanın durduğu yerdir.
Bir film dosyası çoğu zaman sayfadaki yazıların, fotoğrafların ve düğmelerin hepsinden ağırdır. Fotoğraf bir kez iner ve biter; film, saniyeler ilerledikçe inmeyi sürdürür. Dosya sitenin kendi sunucusunda, yani sayfalarınızın durduğu kiralık bilgisayarda tutuluyorsa bu yükü o taşır. Barındırma paketlerinin çoğu, yani o bilgisayarda kiraladığınız yer, sayfa göstermek üzere kurulmuştur; film dağıtmak üzere değil.
Bunun üç sonucu olur. Barındırma paketlerinin birçoğunda aylık bir veri sınırı ya da kullanım koşulu bulunur; her izleme o sınırdan yer ve sınır ay bitmeden dolabilir. Aynı anda birkaç kişi izlediğinde sunucu hepsine yetişmeye çalışır; film takılır, sitenin öteki sayfaları da ağırlaşabilir. Film kendiliğinden başlıyorsa tarayıcı, yani sayfayı gösteren program, onu hemen indirmeye koyulur; okunacak yazı sıranın gerisinde kalır.
İlk seçenek, filmi bu iş için kurulmuş bir video hizmetine bırakmaktır. Böyle hizmetler dosyayı izleyenin bağlantısına göre küçültüp büyütür ve kendi bilgisayarlarından dağıtır; yük sitenizden kalkar. Sayfada yine de özen gerekir, çünkü hizmetin oynatıcısı da hafif değildir. Sayfa önce yalnızca filmden alınmış hafif bir resim gösterir; oynatıcı ile film, ziyaretçi o resme dokunduğunda gelir. Dokunmayan kişinin telefonuna film inmez.
Filmi kendi sunucunuzda tutmak istiyorsanız bu da olur; yeter ki işin gereği yapılsın. Film kısa tutulur ve sıkıştırılır. Kendiliğinden başlamaz. Yerinde önce durağan bir resim bekler; dosya ancak oynat düğmesine basılınca istenir. Telefon için küçük, geniş ekran için büyük olmak üzere ayrı boylarda hazırlanır; telefona masaüstünün dosyası gönderilmez. Paketinizin aylık veri sınırı da barındırma firmasına önceden sorulur.
İki seçenekte de filmin anlattığı, yazı olarak da sayfada durur: göle uzaklık, odaların baktığı yön, kahvaltının nerede verildiği. Filmi açmayan da arama motoru da bunu okur. Değişiklikten önce ve sonra sayfanın açılış süresine bakılır; fark rakamla görülür. Teknik SEO işleri arıtma listesine yazılır: liste her ay onayınıza gelir, “evet” demediğiniz işe dokunulmaz. Sıra kuralı kısadır: önce suyu bulandıran.
Yıllar İçinde Üst Üste Binen Yönlendirmeler Ziyaretçiyi Kaç Durakta Sayfaya Ulaştırır?
Gelendost’ta elma yetiştiren bir üreticinin satış sitesi altı yılda üç kez adres biçimi değiştirmiştir: önce satış yazılımı değişmiş, sonra ürünler kategorilere ayrılmış, en son adreslerdeki rakamlar atılmıştır. Yıllar önce bir yemek tarifi sitesinde verilmiş eski bağlantıya dokunan okur, elma kurusu sayfasını görmeden önce dört adresten geçer. Her birinde tarayıcı “burası değil, şurası” cevabını alır ve yeniden yola çıkar.
Yönlendirme bir kuraldır: artık kullanılmayan adresi isteyene sayfanın bugünkü adresini verir; her yenilemede haklı olarak eklenir. Zincir, kimsenin hatası olmadan oluşur: ilk yenilemede birinci adres ikinciye bağlanmıştır, sonrakinde ikinci adres üçüncüye. Birinciyi doğrudan sonuncuya bağlamak kimsenin aklına gelmez; o kural yıllar önce yazılmıştır ve çalışmaktadır. Güvenli bağlantıya, yani kilitli adrese geçiş ya da adresin başındaki “www”nin atılması da zincire birer halka ekleyebilir.
Her halka bir gidiş geliştir: tarayıcı sorar, sunucu yeni adresi söyler, tarayıcı bir kez daha sorar. Masadaki bilgisayarda, hızlı bağlantıda bu fark edilmeyebilir. Bahçede, mobil internetle bakan birinin telefonunda ise her durak beklemeyi gözle görülür biçimde uzatır; ekran o süre boyunca boştur. Dört durak, sayfa daha yüklenmeye başlamadan harcanmış zamandır. Ziyaretçi nedenini bilmez; yalnızca sitenin geç açıldığını söyler.
Arama motorunun gezen yazılımı da zinciri izler; ama sabrı sınırlıdır. Belli bir sayıdan sonra izlemeyi bırakabilir ve sondaki sayfaya o yoldan hiç varmayabilir; eski bağlantının taşıdığı güvenin yeni adrese geçmesi de gecikebilir. Zincirin en kötü biçimi döngüdür: bir kural ileri gönderir, yıllar sonra yazılmış bir başkası geri. Tarayıcı bir süre döner, sonra “çok fazla yönlendirme” diyerek durur; sayfa hiç açılmaz.
Onarım bir dökümle başlar: sitedeki bütün yönlendirme kuralları, hangi yenilemeden kalmış olursa olsun, tek listeye yazılır. Sonra her eski adres, aradaki durakları atlayarak doğrudan bugünkü son adrese bağlanır. Sitenin kendi içindeki bağlantılar da düzeltilir: menü ya da eski bir yazı önceki adresi gösteriyorsa ziyaretçi sitenin içinde bile yönlendirmeden geçer. İçeride yönlendirmeye gerek yoktur; bağlantı son adrese yazılır.
Eski kurallar silinmez; dışarıda o adresi gösteren bağlantı durdukça yönlendirme de durur. Önce en çok bağlantı almış adreslere bakılır. Sitenizin adresini bize ulaştırın; imbikten geçirmek bizden, ücreti yoktur. Site dört kez geçer: teknik durumu, sayfalarının içeriği, sitenin dışında işletmeniz üzerine söylenenler ve harita kaydı için. Teknik SEO işi başlarsa her ay sonu yalın sözlerle bir hasat notu gelir; aralıklarla ikinci damıtma yapılır.
Bültenimdeki bağlantılardan izleme eklerini kaldırırsam hangi müşterinin bültenden geldiğini nasıl bileceğim?
Kaldırmanız gerekmez. Ek, dışarıya gönderdiğiniz bağlantıda kalsın; zarar veren, sitenin kendi içindeki bağlantılara konan ektir. Sayfanın kodundaki asıl adres notu doğruysa arama motoru ekli adresi çoğu zaman yalın adresle birleştirir. Ziyaret sayan araçta da ekli satırları tek sayfada toplayan ayarı açtırın; bültenden geleni yine ayrı görürsünüz.
Ürün listemi arama motoruna günde bir kez gönderiyorum; gün içinde biten ürün akşama kadar “stokta” görünüyor, bunun önüne nasıl geçerim?
Listeyi daha sık göndermek ya da stok değişince kendiliğinden haber veren bir düzen kurmak mümkündür; birçok satış yazılımında bu seçenek bulunur. Sayfanın kodundaki not doğruysa arama motoru kimi düzende sayfadaki bilgiyi esas alıp listeyi kendisi düzeltebilir. O zamana dek sayfanın kendisi “tükendi” yazısını açıkça göstermelidir.
Filmimi bir video hizmetine yüklersem izleyen kişi film bitince başkalarının videolarına geçmez mi?
Geçebilir; birçok hizmet film bitince başka öneriler gösterir. Kimi hizmette bu öneriler ayarlardan kısılabilir ya da yalnızca sizin filmlerinizle sınırlanabilir; ücretli hizmetlerde çoğu zaman hiç gösterilmez. Hangisini seçerseniz seçin, filmin hemen altına sitenizin içinde kalan açık bir sonraki adım koyun: oda fiyatları ya da yer ayırtma sayfası.
Eski yönlendirmeleri doğrudan son adrese bağlarsam, dışarıdaki bağlantıların siteme kazandırdığı güven sıfırdan mı başlar?
Hayır; son adres değişmiyor, yalnızca aradaki duraklar kalkıyor. Eski bağlantıya dokunan kişi de arama motoru da aynı sayfaya, daha kısa yoldan varır. Değişiklikten önce kuralların dökümünü saklayın; sonra en çok bağlantı almış birkaç eski adresi elle deneyin. Tek adımda son sayfa açılıyorsa iş tamamdır.