Anasayfa › Yerel (Harita) Optimizasyon
Yerel (Harita) Optimizasyon
Yerel (harita) optimizasyon, şehir dışındaki bahçeyi ve çiftliği de haritada doğru gösterir: kapı numarası olmayan yerin tarifi, “gezilecek yer” ile işletme kaydı arasındaki ayrım, birden çok iş yapan yerin kategorisi ve mevsimi dışında gelen ziyaretçinin yorumu.
Yerel (Harita) Optimizasyon Kapı Numarası Olmayan Bir Bahçenin ya da Çiftliğin Yerini Haritada Nasıl Tarif Eder?
Isparta ilinde, Keçiborlu’ya bağlı bir köyün yolu, son evlerden sonra bir lavanta bahçesinde biter. Bahçenin adresi köyün adından ibarettir; iğne, yani haritanın bir yeri işaretlediği simge de köy meydanında durur. Fotoğraf çekmeye gelen aile meydanda arabadan iner, bakınır: mor tarla görünmez. Kapı oradan uzun bir yürüyüş ötededir. Yerel (harita) optimizasyon, sokağı ve numarası olmayan bir yeri tarif etmeye bu meydandan başlar.
Tarlanın, bahçenin, çiftliğin sokağı da kapı numarası da olmaz. Harita ise bir yeri çoğu zaman sokak adı ve numarayla arar; bulamayınca iğneyi tanıdığı en yakın ada, köyün ortasına bırakabilir. Kaydın, yani işletmenin haritadaki sayfasının yine de tek ve tam bir noktası olmalıdır. O nokta elle konur: kaydın sahibi iğneyi harita üzerinde kaydırabilir; onu tarlanın ortasına değil, ziyaretçinin gireceği kapıya bırakır.
Harita, adresi olmayan bir nokta için birkaç haneli bir konum kodu da gösterebilir: harfler ve rakamlar, yanında en yakın yerleşimin adı. Kod çoğu zaman haritada o noktaya uzun basıldığında, açılan bilgilerin arasında belirir; arama kutusuna yazıldığında aynı noktayı açar. Telefonda “köyden sonra sağa” diye başlayan uzun tarifin yerine bu kod okunabilir. Yine de her haritada ve her cihazda tanınmayabilir.
Adres satırına olmayan bir sokak yazılmaz. Yazılacak olan bellidir: köyün adı, ilçe ve resmî adres yeri göstermeye yetmediği için eklenen kısa bir tarif; “köy çıkışında, çeşmeden sonraki toprak yolun sonu” gibi. Harita bu tarifi okuyup iğneyi yerleştiremez; onu insan okur. İğneyi yerinde tutan, elle konmuş noktadır. Köye varan ziyaretçi birine soracaksa, satırdaki ad köylünün de bildiği ad olmalıdır.
Asıl tarif sitededir. Son dönemeçler sözle anlatılır: asfalttan nerede çıkılır, hangi çatalda hangi kola girilir? Yanına iki fotoğraf konur: sapağın yoldan görünüşü ve bahçenin kapısı. Arabanın nereye bırakılacağı ve yağmurdan sonra toprak yolun ne hâle geldiği de yazılır. Altında bir bağlantı durur: dokunulduğunda çoğu telefonda haritayı o noktada açan koordinat, yani yerin enlem ve boylam değerleri. Bağlantı mesajla da gönderilebilir.
Tarifin işleyip işlemediği masa başında anlaşılmaz; yola çıkılır. İlçe merkezinde durun, haritaya bahçenizin adını yazın ve çizdiği yolu izleyin; yanınıza yolu bilmeyen birini alın. Harita sizi nerede bıraktı: kapıda mı, meydanda mı, tarla kıyısında mı? Yanınızdaki kişi nerede duraksadı? Duraksadığı her yer, sitedeki tarife eklenecek bir cümledir. Yerel (harita) optimizasyon bu yolculuğu mevsim açılmadan ister; çünkü yollar da harita da değişir.
Bahçeniz Haritada İşletme Olarak mı, Gezilecek Yer Olarak mı Görünmelidir?
Gönen’de kendi ürünlerini de satan bir gül bahçesi haritada görünüyor; adının yanında gezilecek yerlere verilen işaret duruyor. Karta, yani ada dokununca açılan bilgi sayfasına bakalım: çalışma saati yok, telefon yok, site adresi yok. Yalnızca ziyaretçilerin çektiği fotoğraflar var; birinde kapı kilitli. Bahçenin sahibi bu kaydı açmadı. Yoldan geçen bir ziyaretçi, beğendiği yeri haritaya kendi eliyle ekledi.
Harita, gezilip görülen yerlerle işletmeleri çoğu zaman ayrı işaretlerle gösterir. Bir şelale, bir seyir tepesi, bir park gezilecek yerdir; kimse ona çalışma saati ya da telefon sormaz. Eksik bir yeri haritaya çoğu zaman herkes ekleyebilir. Ziyaretçinin “görülecek yer” diye eklediği bahçe bu yüzden sahipsiz bir noktadır: üzerinde sahibinden gelmiş tek satır yoktur, yorumlara da onun adına cevap yazan olmaz.
Ziyaretçi kabul eden ve satış yapan bir bahçe ya da çiftlik ise işletmedir. Sahibi kaydı üstlenebilir: kartın üzerinde çoğu zaman sahiplik için bir bağlantı durur; harita, başvuranın sahibi olduğunu doğrulamak ister. Hiç kayıt yoksa yenisi açılır. Üstlenilen kayda işin türü, mevsimin çalışma saatleri, telefon, site adresi, çoğu iş türünde de satılan ürünler girer. Sahipsiz nokta, telefonu açılan bir işletmeye dönüşür.
İkisi birden de bulunabilir: ziyaretçinin eklediği nokta ve sahibin açtığı kayıt, aynı kapının önünde yan yana. O zaman yorumlar ve fotoğraflar ikiye bölünür; arayan kişi hangisine bakacağını bilemez. Haritaya iki kaydın aynı yer olduğu bildirilebilir; birleştirilmeleri ya da yanlış olanın düzeltilmesi istenebilir. Sonuca harita karar verir; izin verdikleri de yıldan yıla değişebilir. Bu yüzden başvurmadan önce o günün kuralları okunur.
Kategori, yani kaydın iş türü, orada ne yapıldığını söyler. Seçerken şuna bakılır: gelen kişi burada ne yapar? Gezer mi, alışveriş mi eder, sofraya mı oturur? Cevaba uyan tür seçilir. Mevsim de açıkça yazılır. Bahçe yalnızca çiçek zamanı ziyaretçi alıyorsa saatler o aylara göre girilir; öteki aylar için kayıt genellikle geçici olarak kapalı diye işaretlenebilir. Açıklamaya mevsim sözle eklenir.
Kayıt üstlenildikten sonra da ziyaretçilerin fotoğrafları yerinde kalır; sahibi onları silemez, yalnızca kurallara aykırı bulduğunu bildirebilir. Yanlarına kendi karelerini ekler: kapı, satış tezgâhı, ürünler. Yerel (harita) optimizasyon bu soruya Isparta işletmeleri için ezberden cevap vermez; önce bahçede ne olduğuna bakar. Yalnızca gezilen bir yerse işaret doğrudur. Kapıda satış yapılıyor, misafir ağırlanıyorsa kart bir işletmenin kartı olmalıdır: saatiyle, telefonuyla, sahibinin cevabıyla.
Hem Üretim Yapan Hem Satış Yapan Hem de Misafir Ağırlayan Bir Yer Hangi Kategoriyi Seçer?
Eğirdir’de, göle yakın bir aile çiftliği dört iş birden yapar: reçel kaynatır, kavanozları küçük bir dükkânda satar, hafta sonları kahvaltı verir, iki odasını da misafire açar. Haritadaki kaydında tek kelime yazar: “çiftlik”. Kahvaltı edecek yer arayan da, kalacak oda arayan da büyük olasılıkla onu görmez. Çiftliği bulan, adını önceden bilendir. Dört işin üçü haritada yok gibidir.
Bir kaydın tek ana kategorisi, yanında da birkaç ek kategoriye yeri vardır. Kategori, işletmenin ne tür bir yer olduğunu söyleyen ve hazır bir listeden seçilen addır. Kaydın hangi aramalarda görüneceğinde çoğu zaman en çok söz hakkı ana kategorinindir; payının ne kadar olduğunu dışarıdan kimse ölçemez. Ek kategoriler öteki işleri duyurur. Dört işi olan çiftlik bu yüzden önce birini öne almak zorundadır.
Seçim tek soruyla yapılır: kapıya gelenlerin çoğu ne için geliyor? Soru gönülle değil, sayıyla cevaplanır. Bir ayın müşterileri sayılır: kaçı kahvaltıya oturdu, kaçı yalnızca kavanoz aldı, kaçı gece kaldı? Ailenin en sevdiği iş ile en çok müşteri getiren iş aynı olmayabilir. Çoğunluk kahvaltıya geliyorsa ana kategori, kahvaltı veren yerlerin türü olur; reçel dükkânı ve odalar ek kategorilere yazılır.
Öteki işler ada yazılmaz. “Çiftlik, kahvaltı, reçel, pansiyon” diye uzayan bir ad, tabelada öyle yazmıyorsa haritanın kurallarına aykırıdır; kayıt askıya alınabilir. Ad tabeladaki gibi kalır, işler ek kategorilere dağılır. Her işe uyan bir tür listede bulunmayabilir; o zaman en yakını seçilir, yapılmayan bir iş ise hiç eklenmez. Odaları ana iş olarak seçmek kaydın kimi alanlarını da değiştirebilir; karardan önce buna bakılır.
Ağırlık mevsimle değişiyorsa ana kategori de onunla değişebilir: yazın kahvaltı, hasattan sonra satış. Bu, yılda bir iki kez, mevsim dönerken yapılır; her hafta değil. Değişiklikten sonra harita kimi zaman kaydın yeniden doğrulanmasını isteyebilir. Ayrı kayıt ise ancak birbirinden gerçekten ayrı duran işletmelere açılır: kendi adı, kendi kapısı, kendi telefonu olanlara. Aynı avluda aynı ailenin yürüttüğü dört iş, tek kaydın konusudur.
Kategorinin söyleyemediğini söz söyler. Kaydın açıklamasında dört iş de birer cümleyle anlatılır: kahvaltının hangi günler verildiği, dükkânın ne zaman açık olduğu, odaların kaç kişilik olduğu. Sitede her işin kendi sayfası bulunur; kayıttaki site düğmesi hepsine yol veren sayfayı açar. Yerel (harita) optimizasyon kategoriyi yalnız bırakmaz: ana tür kapıyı gösterir; ek türler, açıklama ve site, içeride başka neler olduğunu anlatır.
Mevsimi Dışında Gelip Hayal Kırıklığını Yazan Ziyaretçiye Ne Cevap Verilir?
Ekim ayında bir lavanta bahçesine haritada tek yıldız verilir; yanında üç kelime durur: “Hiç çiçek yoktu.” Bahçenin sahibi önce güler, sonra kızar; lavantanın güzün açmadığını bilmeyen kalmadığını sanır. Yazan kişi bilmiyordu. Büyük şehirden yola çıkmış, saatlerce araba sürmüş, biçilmiş sıraların arasında çekecek bir kare bulamamıştır. Yıldız haksızdır. Ama yorum doğru bir şey de söyler: bahçe, mevsimini kimseye bildirmemiştir.
Cevap, yorumu yazana değil, ondan sonra okuyacak olana yazılır ve kısa tutulur: “Bunca yolu geldiğiniz için sağ olun; eli boş döndüğünüze üzüldük. Lavantamız yazın açar, biçildikten sonra tarlada çiçek kalmaz. Çiçek zamanı sizi yeniden bekleriz.” İçinde iğneleme yoktur; “bunu herkes bilir” diyen bir satır da yoktur. Yorumu aylar sonra okuyan biri yıldıza değil, bu cevaba bakar; mevsimi de oradan öğrenir.
Sonra asıl iş gelir: yorumun nedeni giderilir. Kaydın açıklamasına mevsim sözle yazılır: çiçeğin ne zaman açtığı, ne zaman biçildiği, biçimden sonra bahçede ne görülebileceği. Saatler de mevsime göre girilir: çiçek aylarında açık, öteki aylarda kapalı ya da kısa. Kapalı görünen bir kayıt, yola çıkmadan önce haritaya bakan kişiyi evinde durdurabilir. Açık görünen ama çiçeği olmayan bahçe ise yeni bir yıldızı bekler.
Sitede mevsim ilk ekranda durur; menünün bir köşesinde değil. Sayfayı açan kişi kaydırmadan iki şeyi görmelidir: çiçeğin yılın hangi döneminde açtığını ve bahçenin bugün ne durumda olduğunu. Fotoğrafların altına çekildikleri ay yazılır. Mor tarlanın karesi tarihsiz durduğunda, bakan kişi onu bugünün görüntüsü sanabilir. Biçilmiş tarlanın bir karesi de yanında durursa, sayfa kimseyi yanıltmış olmaz.
Yorumun kaldırılması için haritaya başvurmak çoğu zaman sonuç vermez. Harita bir yorumu, kendi kurallarına aykırı bulduğunda kaldırır: hakaret, konuyla ilgisizlik, gerçek bir ziyarete dayanmama gibi. Hayal kırıklığı bunlardan biri değildir; kişi gelmiş ve gördüğünü yazmıştır. Böyle birkaç yorum, altlarında sakin cevaplar durdukça çoğu zaman az zarar verir. Okur tek yıldızı da, cevabı da, çiçek zamanı yazılmış öteki yorumları da birlikte görür.
Mevsimin kaydınızda ve sitenizde yazıp yazmadığını bizden öğrenebilirsiniz: sitenizin adresini yazın. Sitenizi ücretsiz imbikten geçiririz; imbik gül yağı çekilen kazandır, ilk bakışımızın adı odur. Dört geçişin sonuncusu harita kaydınıza ayrılır; hepsi dışarıdan, şifre istenmeden. Mevsimini yazmayan bir kayıt gibi dipte kalan her kusur tortudur. Yerel (harita) optimizasyon aylık arıtma listesinde, onayınızla, önce suyu bulandıranı, yani ziyaretçiyi yanlış ayda yola çıkaranı arıtır.
Bahçeme iki köyden yol geliyor ve harita ziyaretçiyi hep bozuk olanından getiriyor; çizdiği yolu değiştirebilir miyim?
Haritanın çizdiği yolu siz seçemezsiniz; iğne yalnızca varılacak noktayı belirler. Yapabileceğiniz şey söylemektir: sitede ve kaydın açıklamasında hangi köyün üzerinden gelineceğini yazın, yol ayrımına bir levha koyun. Geçit vermeyen bir yol haritaya bildirilebilir; düzeltilip düzeltilmeyeceğine harita karar verir. Mesajla tarif isteyene de aynı cümleyi gönderin.
Bahçeme giriş ücretsiz, yalnızca ürün satıyorum; haritada “gezilecek yer” işareti kalırsa ne kaybederim?
Saatinizi, telefonunuzu ve sitenizi gösterecek yeri kaybedersiniz; bu alanlar boş kalır ya da başkalarının önerisiyle dolar. Yorumlara sahibi olarak cevap yazamazsınız. Ziyaretçi kapalı olduğunuz gün gelebilir, satış yaptığınızı da bilmeyebilir. Giriş ücretsiz olsa da kapıda satış varsa burası bir işletmedir; kaydı üstlenmek bu yüzden emeğe değer.
Yazın en çok kahvaltıya, güzün reçel almaya geliyorlar; ana kategoriyi mevsimle birlikte yılda iki kez değiştirmem doğru olur mu?
Ağırlık gerçekten değişiyorsa olur; ama plansız yapılmaz. Değişikliği mevsim dönerken bir kez yapın ve tarihini not edin. Harita kimi zaman yeniden doğrulama isteyebilir; görünürlüğünüz bir süre oynayabilir. Öteki işiniz ek kategoride kalsın, açıklamada ikisi de yazsın. Hafta sonuna ya da kampanyaya göre kategori değiştirmek ise çoğu zaman yarardan çok karışıklık getirir.
Çiçek mevsimi havaya göre her yıl birkaç hafta kayıyor; kayda ve siteye zamanı nasıl yazarsam kimseyi yanıltmam?
Gün yazmayın; dönemi sözle yazın ve havaya göre kayabildiğini ekleyin. Sitenin ilk ekranında tek bir güncel satır tutun: çiçeğin bu yıl açıp açmadığını, biçimin yapılıp yapılmadığını söylesin. Yanına telefonunuzu koyun ve uzaktan gelecek olanı yola çıkmadan aramaya çağırın. O satırı kimin güncelleyeceği de belli olsun.